Rojava Üniversitesi’ni Tanıyalım - 1

Ruhan1
  1. Rojava Üniversitesi - 1

Rojava Üniversitesi’ne tanıma, görme ve gözlemlerimizi paylaşmak amacıyla bir ziyaret gerçekleştirdik. Rojava Üniversitesi Eşbaşkanı Rohan Mistefa ve Ziraat, Kürt Dili ve Edebiyatı, Güzel Sanatlar ve Jineoloji Fakültesi yöneticileriyle çalışmalarını izleme ve tanıma amaçlı bir röportaj gerçekleştirdik. Bu ziyaretimizde Rojava Üniversitesi Eşbaşkanıyla yaptığımız röportajı sizlerle paylaşıyoruz.

  • Sizi Tanıyabilir Miyiz?

Adım Rohan Mistefa’dır. Ben Rojava Üniversitesi’nin eşbaşkanıyım.

  • Rojava Üniversitesi’ni Tanıyabilir Miyiz?

Üniversitemiz, devrim sürecinde yaratılan değerler temelinde ve elde edilen kazanımlar çerçevesinde 2016 yılında kuruldu. Yani savaş ortamında üniversitemiz kurulmuştur. Bölgede böylesi bir üniversitenin varlığı çok önemlidir. İlk süreçlerde üniversitenin bölümleri olarak Kürt Dili ve Edebiyatı, Ziraat ve Rimêlan şehrinde bulunan Petrol – Petrol Kimya Fakülteleri vardı. Fakat bir yıl sonra Jineoloji, Güzel Sanatlar Fakültesi ve Kürt Dili Yüksekokulu da açıldı. İmkanlar çerçevesinde ve halkın talepleri doğrultusunda yeni fakülte ve yüksekokullar açılmaya devam edecektir.

  • Üniversitenin Kuruluşundan Bu Yana Karşılaştığınız Engeller Nelerdir?

Yoğun geçen savaş ortamında kurulduğundan dolayı üniversitemiz hem bölge ve Ortadoğu’da hem de modernist paradigmanın eğitim anlayışından farklı olarak Demokratik Ulus paradigması temelinde kurulduğundan dolayı bir ilki temsil etmektedir. Bilindiği gibi bölgede yaşanan savaştan dolayı belli bir kuşatma ve devrim değerlerinin açığa çıkardığı kazanımları bertaraf etmeye dönük yoğun bir baskı altındayız. Bu nedenle kuşkusuz savaş ortamında böyle bir üniversitenin açılışının zorlukları olacaktır. Bu noktada örneğin ders ve labaratuvar materyallerini temin etmede kimi zorluklar yaşamaktayız. Bu konuda halen eksiklik ve zayıflıklarımız var diyebiliriz. Fizik, kimya ders ve labaratuvarları için lazım olan maddeleri temin etmede yer yer zorluklar yaşanabiliyor. Bunları temin edebilmek, siyasi ve diplomatik anlamda resmi ilişkilerin varlığını zorunlu kılmaktadır. Zaten var olan kuşatma yüzünden ne dışardan ne de Halep gibi şehirlerden ihtiyaçlarımızı karşılayamıyoruz. Bu noktada ciddi engellerle karşılaşabiliyoruz. İlk süreçlerde üniversitemizin yeni olmasından dolayı müfredat gibi konular üzerinde yoğunlaşma, belli bir sisteme kavuşturma arayışımız pek fazla gelişmiyordu diyebilirim. Bunu aşmaya dönük çabalarımız sonucunda kitaplarımız daha yeni yeni hazırlanmaya ve çevrilmeye başlanmaktadır. Mütevazi bir kütüphanemiz var. İhtiyaçlarımızı kişisel ilişkiler yoluyla temin etmeye çalışıyoruz. İhtiyaç listemizi Şam ve Halep gibi şehirlere gönderip imkanlar çerçevesinde karşılıyoruz. Bu noktada Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nin sorunları çok farklıdır. Çünkü böylesi bir bölümün geliştirilmesi Kürt tarihinde bir ilki ifade etmesine karşın müfredat konusunda belli bir birikim ve tecrübeden yoksunluk yaşanmaktaydı. Ayrıca öğretmen konusunda da yer yer sorunlar açığa çıkabilmektedir. Nitelik boyutunda doçent, doktor düzeyinde öğretmen ve eğitmen sayısı oldukça yetersizdir. Var olanların büyük bir kısmı da mevcut savaş ortamından dolayı yurt dışına çıktığından dolayı bu konuda yetersizlikler hala devam etmektedir. Tüm bunlara rağmen halkın üniversitemize olan inancı, devrim sürecinin toplumsal bir sisteme kavuşması temelinde giderek gelişti ve üniversitemiz toplum nazarında hak ettiği düzeyi yakaladı diyebiliriz. Üniversite olarak yurt dışıyla ilişkilerimiz giderek gelişmektedir. Bu noktada yurtdışından öğretmenler üniversitemize gelip katkıda bulunma istek ve arzularını sürekli olarak dile getirmektedir.

  • Uzun ve Kısa Vadeli Planlamalarınız Nelerdir?

Genel olarak eğitim yılı sonunda değerlendirme toplantısı ve gelecek yıl için planlama yapılır. Bu toplantılarda ihtiyaçlar ve imkanlar doğrultusunda yeni bölümlerin açılması tartışılır ve belli bir planlamaya gidilir. Örneğin bu yılın başında Maliye Yüksekokulunu açtık. Kurumlarımızın ve halkımızın görüşleri ve talepleri bu yönde olduğundan dolayı biz de cevap olmaya çalıştık. Bu eğitim yılında da mühendislik ve istatistik fakültesi veya yüksekokulu açmayı hedefliyoruz. Bunun yanı sıra İngilizce çeviri ihtiyacına cevap olabilecek İngilizce Yüksekokulu açma konusunda belli bir kararlaşmaya gittik. Özellikle de çeviri konusunda ihtiyaca cevap olabilecek bir düzeyi yakalamamız açısından hazırlıklarımız sürmektedir. Tartıştığımız çerçevede bu yüksekokulumuzun eğitim süresinin iki yıllık olmasını daha uygun gördük. Mekatronik Yüksekokulunun açılışı için de hazırlıklarımız son aşamaya gelmiş bulunmaktadır. Bu bölüm, labaratuvar ağırlıklı bir bölümdür. Labaratuvar malzemelerinin pahalı ve bulunmasının zor olmasından dolayı malzemeleri temin ettikten sonra bu bölümü açmayı kararlaştırdık. Yeni bölümlerin geliştirilmesi noktasında zamana, talebe ve imkanlara göre değerlendirip açacağız.

  • Yurt Dışındaki Üniversitelerle İlişkileriniz Var Mı? Varsa Bu İlişkiler Ne Derecededir?

Üniversiteler, kendilerini yenileyip seviyelerini geliştirmeleri için yurt dışındaki üniversitelerle ilişkiler kurmaktadır. Her ne kadar kendi gücümüz ve imkanlarımız ölçüsünde belli bir düzey yakalamış olsak da tek başımıza her şeyi yapamayacağımız da açık bir gerçekliktir. Dışardan bir şeyler beklemekten ziyade yardım, müfredat ve deneyimlerin paylaşılması ve ortaklaşması noktasında ilişkiler yaratmak ve geliştirmek hususunda belli bir çabaya sahibiz. Bu kapsamda üniversitemizin dış ilişkiler komitesi yurt dışındaki üniversitelerle ilişki kurmaktadır. Geçen yıl benim de içinde yer aldığım bir heyet şeklinde Halepçe’nin Raperin ve Silemani Üniversitelerini ziyaret ettik. Bu üniversitelerin yöneticileriyle temaslarda bulunduk. Onlara yaşadığımız engel ve zorluklardan bahsettik. O üniversitelerden de bir heyet üniversitemizi ziyaret ettiler. Ziyarette memnuniyetlerini dile getirdiler. Aramızda kardeş üniversite antlaşmasını imzalamak istedik. Fakat bu konu hala tartışılmakta ve maddeler üzerinde ortaklaşmalar geliştirilmektedir. Ayrıca Almanya’nın Emden/Leer Üniversitesi’yle de Jineoloji Fakültesi çerçevesinde bir kardeş üniversite antlaşması imzaladık. Çünkü Jineoloji Fakültesi dünyada yeni olan bir ilki temsil etmektedir. Bu yüzden bir çok çevrenin ilgisini çekmektedir. Jineoloji Fakültemiz bu üniversitenin de ilgisini çektiğinden dolayı seminer ve internet görüşmeleriyle ilişkilerin sürmesini ve geliştirilmesini talep ettiler. Yine Paris 8 Üniversitesi’yle de Jineoloji Fakültesi kapsamında ilişkimizi geliştirdik. Daha öncesinde İtalya’nın Bologna Üniversitesi’nden Victoria isimli bir İtalyan da Rojava’da sosyolojiyle ilgili araştırmalarını yapma ve üniversiteye destek sunma konusunda istekte bulunmuş, çalışmalarını bitirdikten ve döndükten sonra da memnuniyetini dile getirmişti. Genel olarak üniversitemizi geliştirmek için emek, çaba ve çalışmalarımız devam etmektedir.

  • Öğrencilerin Üniversiteye Katılımları Nasıldır?

Ben üniversitenin ilk açıldığı süreçte çalışmada değildim. Fakat sorup bilgi alıyordum. Başlangıçta sayı çok azdı, halkın bize inancı da fazla yoktu. Aynı zamanda korku da vardı. Halkın, konjoktürel olarak üniversitenin kabul görmemesi kaygısı vardı. Ama her yıl sayı gittikçe arttı. Her yıl üniversitemize ilişkin bir tanıtım yapılmaktadır. Bu tanıtımda üniversitemizden bahsedilmekte ve üniversitemizle ilgili bilgiler paylaşılmaktadır. Dil ve Edebiyat ve Eğitim Bilimleri Fakültesinden onlarca öğrencimiz, mezun olup diplomalarını aldılar. Üniversiteyi bitirip mezun olan bu öğrenciler, kurumlara dağıtılıp iş sahibi oldukları zaman halkın üniversitemize olan inancı daha da arttı. Halkımızda ‘çocuklarımızın ve gençlerimizin bu üniversitede gelecekleri vardır’ düşüncesi giderek gelişti. Üniversitemizin dilinin tamamen Kürtçe olması noktasında belli bir ortaklaşmaya gidildiğini söyleyebilirim. Çünkü ilkokuldan liseye kadar görülen tüm dersler Kürtçe görülmektedir. Bu temelde üniversitenin de Kürtçe diliyle eğitim yapması gerekmektedir. Tüm derslerin ve müfredatın Kürtçe’ye çevrilmesi noktasında hazırlık ve çalışmalar devam etmektedir. Rojava üniversitesi’de bu öğrenimin devamı olacaktır.

  • Üniversiteniz Pratik Bakımdan Yeterli Midir?

Rojava Üniversitesi olarak pratiğe daha çok önem veriyoruz. Salt teorik bir eğitimin sonuç alıcılığının sınırlı olacağına ve teori ve pratiğin birbirini tamamlaması gerektiğine inanıyoruz. Üniversitemizde öğrencilerimizin devamlılığı önem teşkil etmektedir. Eğer öğrencinin devamlılığı yoksa değerlendirmeye giremez ve bu hakkını da kullanamaz. Bizler klasik yazılı – sınav sistemini aşarak bunun yerine değerlendirme sistemini yürürlüğe koyduk. Tüm öğrenciler her gün okudukları bölüm doğrultusunda değerlendirmeye hazır olmaktadır. Ziraat Fakültemizde okuyan öğrencilerimiz Ziraat Komitesi’ne gidip pratiklerini burada yapmaktadır. Öğretmenlik okuyan öğrencilerimiz okullara gidip ders vererek, dersi takip ederek pratik yapmaktadır. Ayrıca yaz döneminde staj sistemini pratiğe koyacağız. Her yaz döneminde her bir öğrenci için okudukları bölümle ilgili kurumlara dağıtılıp yaklaşık bir ay pratik yapmaları için hazırlıklarımız devam etmektedir. Bir öğrencinin öğrenimini başarıyla bitirebilmesi için hem teorik hem de pratik derslerini başarıyla bitirmesi gerekmektedir.

  • Yüksek Öğrenim İçin Lisans ve Master Gibi Planlamalarınız Var mıdır?

Öğrencilerimizin önemli bir bölümü mezun oldu. Bu öğrencilerden üniversitede eğitim görevlisi olarak çalışabilenler üniversitede yerleştirildiler. Yüksek öğrenimle ilgili bir çalışmamız var fakat hazırlıklar halen devam etmektedir. Henüz temel oluşturma aşamasındayız. Müfredatımız tam oluşturulmadığından dolayı çalışmalarımız devam etmektedir. Planlama, tüzük ve yönetmenlik hazır olmasına rağmen kaç yıl olacağı, kaç saat ders verileceği, hangi derslerin yer alacağı ve alınacak olan öğrencilerin düzeyleriyle ilgili konular üzerinde halen yoğunlaşmalar sürmektedir. İmkanlar olgunlaştığında yüksek öğrenim bölümünü açmayı hedefliyoruz.

  • Üniversiteye Ayrılan Bütçe Yeterli Midir?

Üniversitenin ihtiyaçları için az da olsa bir bütçe verilmektedir. Kendi bütçemizi yaratamadığımızdan dolayı da  masraf ve harcama noktasında kimi sıkıntılar yaşamaktayız. Şimdiye kadar bütçemiz az da olsa yetiyordu. Fakat üniversitemiz büyüyüp genişlemektedir. Öğrenci, öğretmen, çalışan sayısı artmakta, yeni bölümler açılmakta, eski binaların tamiratı ve restorasyonu yapılmaktadır. Bu da bütçemizi zorlamaktadır. Taleplere cevap olabilmemiz için bütçemizin arttırılması gerekmektedir.

  • Yurt Dışına Öğrenci Gönderme Gibi Bir Planlamanız Var Mı?

Rojava Üniversitesi olarak gelişmeye daima açığız. Kuşkusuz öğrencilerin de bu yönde belli beklentilerinin olduğunu biliyoruz. Yine öğrencilerimiz her zaman bilgiyi ve bilimi dışarda arama gayreti içindedir. Daima öğrencilerimize bilimin mekanının burası olduğunu söylüyoruz. Dışarıdan doktor ve profesörler kimi araştırmalar için Rojava’ya gelmekteler. Nitekim bilimin temeli Orta Doğu’dadır, Mezopotamya’dadır. Bilim burada doğmuştur. Önümüzdeki süreçlerde ihtiyaçlar doğrultusunda ve ilişkilerin gelişmesi temelinde dışarıya öğrenci gönderebiliriz. Fakat asıl önemli olan bilimin doğuş mekanına dönmesi gerektiğidir. Yüksek öğrenimle ilgili çalışmamız bu temelde sürmektedir. Doktor ve doçentler internet üzerinden seminerler ve dersler vermeyi talep etmekteler. Bu yüzden bu kişilerle anlaşmalar yapmaktayız. Öğrencilerimizin umutlarının dışarda olmasını istemiyoruz. Çünkü bilimin merkezi ve temeli buradadır. Ama önümüzdeki süreçlerde imkanlar oluştuğunda da öğrencilerimizi göndermeyi düşünüyoruz.

  • Öğrenciler En Çok Hangi Bölümü Tercih Etmekteler?

Nispeten Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nin öğrencileri diğer fakültelere oranla daha fazladır. Bu bölümü seçenlerin sayısı bir hayli fazladır. Bunun yanı sıra mühendislik okuyanların sayısı da oldukça fazladır. Toplumumuzda sürekli rağbet gören ve yüksek bölümler olarak nitelendirilen doktorluk, mühendislik vb bölümler tercih edilmektedir. ‘Yüksek bölümler daha iyidir’ anlayışı toplumumuzda egemendir. Onlara göre toplumda sadece doktor ve mühendislerin yeri vardır. Kendi alanında Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi bir ilki temsil ettiğinden dolayı geçmiş süreçlerde diğer bölümlerde ve üniversitelerde okuyanlar gelip Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nde okumaya başlardı.

  • Bir Tıp – Sağlık Fakültesi Açma Gibi Bir Planlamanız Var Mı?

Mevcut durumda Serêkaniye de Sağlık Komitesi’ne bağlı bir Sağlık Akademisi vardır. Ama bu akademi bize bağlı değildir. Bu akademi kontenjanına göre öğrenci kabul eder, eğitir ve mezun eder. Bu akademi Sağlık Komitesi’ne bağlı, bizler ise Eğitim Komitesi’ne bağlıyız.Tüm kurumlarımızın amacı topluma hizmettir. Olur da önümüzdeki süreçlerde biz de tıp – sağlık fakültesi veya yüksekokulu açarsak, şüphesiz ilişki alışverişi ve bilgilerin ortaklaşması temelinde iletişimimiz olacaktır. Fakat bunun için henüz hazır değiliz.

12

122

3

4

5