Rojava Üniversitesi’ni Tanıyalım – 3

Ziman
  1. Dil ve Edebiyat Fakültesi

Rojava Üniversitesi’ne tanıma, görme ve gözlemlerimizi paylaşmak amacıyla bir ziyaret gerçekleştirdik. Rojava Üniversitesi Eşbaşkanı Rohan Mistefa ve Ziraat, Kürt Dili ve Edebiyatı, Güzel Sanatlar ve Jineoloji Fakültesi yöneticileriyle çalışmalarını izleme ve tanıma amaçlı bir röportaj gerçekleştirdik. Bu ziyaretimizde Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi Meclis Üyesi Öğretmen Darwîn Darîn’le yaptığımız röportajı sizlerle paylaşıyoruz.

  • Sizi Tanıyabilir Miyiz?

Adım Darwîn Darîn’dir. Ben Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nde Dil Bilgisi öğretmenliği yapmaktayım.

  • Diğer Halklardan Bu Bölüme İlgi Var Mı?

Bu bölümün açıldığı ilk süreçlerde bazen Arap halkından öğrenciler gelir kayıt yaptırırdı ama derslerin dilinin tamamen Kürtçe olması nedeniyle zamanla ilgi ve rağbet azaldı diyebilirim. Yanısıra şimdiye kadar Süryani halkından hiçbir öğrenci başvuru veya kayıt yaptırmamıştır.

Acaba Öğretmenlerinizin Edebi Eserlerini Toplama Gibi Bir Çalışmanız Var Mı?

Edebi eserler, daha çok bu bölüm öğretmenleri tarafından kişisel bir uğraş olarak derlenir ve toplanır. Bu bölümde ders veren bir çok öğretmen, kitap, yazı – makale, çeviri ve derleme gibi edebi eserlere sahiptir. Buna örnek olarak öğretmen Salihê Heydo ve öğretmen Dildarê Şeko’yu verebiliriz. Bu öğretmenlerimizin birden çok edebi eserleri vardır. Kürt Dili ve Edebiyatı Fakültesi olarak bu öğretmenlerimizin eserlerinden yararlanmak istedik. Öğretmenlerimizin verdikleri bilimsel içerikli seminerleri, derleyip topladık. Bu eserleri, üniversitemiz tarafından bastırıyoruz.

  • Acaba Halkın İçindeki Edebi Eserleri Toplama Gibi Bir Çalışmanız Var Mı?

Bu konuda sadece Kürtçe’nin Kurmancî ve Soranî (Kurmancca ve Soranca) lehçelerindeki kitapları toplamaktayız. İster Rojava’da olsun, ister Rojhilat’ta olsun, ister Bakur’da olsun herhangi bir Kürtçe edebi kitap bulduğumuz takdirde getirtip kütüphanemize kazandırmaya çalışıyoruz.

  • Acaba Sözlü Edebi Eserleri Toplama Gibi Bir Çalışmanız Var Mı?

Açıkçası böylesi bir hedefimiz her zaman vardı ama şimdiye dek bir türlü başlayamadık. Ders vermede, var olan sözlü edebi materyalleri kullanıyoruz. Bazen öğrencilere proje ve araştırma boyutunda sözlü edebiyatla ilgili konuları vermekteyiz. Bu araştırma konularını toplayıp, arşivsel eserler niteliğinde ele almaktayız. Ama henüz şimdiye kadar sözlü edebiyatla ilgili genel bir çalışma yürütemediğimiz de bir gerçekliktir.

  • Genel Bir Sözlük Toparlama Gibi Bir Çalışmanız Var Mı?

Bu konuda tartışmalarımızın olduğunu söyleyebilirim. Kimi kararlar da alınmış durumdadır. Verilen her bir dersi, kitap haline getirdiğimizde sonunda bir sözlükçe oluşturma kararını aldık. Daha sonra bu sözlükçelerin hepsini toplayıp genel bir dil sözlüğü halinde hazırlamayı hedefledik. Bilindiği gibi sözlük çalışması, uzun vadeli ve çaba isteyen bir çalışmadır. Bu çalışma, yıllarca devam edecek olan bir çalışmadır. Bildiğimiz gibi bilimsel, mimarlık – mühendislik, hukuki, siyasal, matematiksel, psikolojik, tarımsal, kültürel, sportif, musiki vb bir çok alanda Kürtçemiz eksik ve yetersiz kalmaktadır. Bu yüzden Kürtçe’de uzman öğretmenlerle, kendi alanında uzman öğretmenler bir araya gelip Kürtçe’de olmayan kelime ve kavramlar için bilimsel, yerinde ve aynı anlamı verebilecek kavram ve kelimeleri bulmak için çalışma yürütülmelidir.

  • Toplumda Bireysel Çalışmalar Yürüten Şahıslara Ulaşmak Gibi Bir Çalışmanız Var Mı?

Maalesef dil ve edebiyat konusunda, aydın ve dil bilimcilerimiz siyasi düşünce ve ideolojilerini öne sürmektedir. Bu yüzden de bazı engeller önümüze çıkmaktadır. Siyasi konulardan kaynaklı Kürt Dili ve Edebiyatı, öksüz bırakılmakta ve kurban edilmektedir. Kürt Dili ve Edebiyatı konusunda tüm aydın ve dil bilimcilerimizin katkılarını sunmalarını bekliyorduk. Fakültemiz, Kürtçe eğitim veren ilk fakültedir. Kurmancî lehçesinde eğitim veren ve araştırmalar yapan yegane fakülteyiz. Aydın ve dil bilimcilerimiz fakültemize soğuk yaklaşmaktadır. Maddi konuları sorun olarak öne çıkarmaktadırlar. Gerçek aydın, kendisini halkına ve diline karşı sorumlu görendir. Bir çok aydın ve dil bilimci önyargılardan dolayı bize mesafeli durmaktadır.

  • Fakültenizde Diğer Lehçelere Ne Kadar Yer Veriliyor?

 İlk süreçlerde fakültemiz iki yıllıktı. Diğer lehçelere yeterince yer veremiyorduk. Soranî lehçesinde ders materyalimiz vardı ama ağırlık veremiyorduk. Şu an fakültemiz dört yıllıktır. Soranî ve Dimilkî lehçelerini tanımaya ve dil bilgisini öğrenmeye daha çok yer verilimektedir. fakat eğitimlerimiz ağırlıklı olarak Kurmancî lehçesinde verilmektedir.